Truskawki kontra komórki zombie. Fisetyna – obiecująca broń w walce ze starzeniem?

Sezon na polskie truskawki właśnie ruszył pełną parą. Soczyste, słodkie owoce prosto z pola to nie tylko letni przysmak. Według badań biologów starzenia zawierają one znaczne ilości fisetyny – flawonoidu, który stał się jedną z najbardziej obiecujących substancji w walce z procesami starzenia na poziomie komórkowym.

Badacze od lat szukają senolityków – związków zdolnych do selektywnego usuwania z organizmu tzw. komórek senescentnych, potocznie nazywanych „komórkami zombie”. Te komórki przestały się dzielić, ale nadal wydzielają substancje podtrzymujące przewlekły stan zapalny, przyspieszając rozwój chorób wieku podeszłego.

Przełom z laboratorium

W 2018 roku zespoły naukowców z Mayo Clinic i Scripps Research Institute opublikowały wyniki badań na starych myszach. Zwierzętom podano fisetynę w dawce odpowiadającej 25–40 mg na kilogram masy ciała. Efekty były wyraźne: znacząco spadła liczba komórek senescentnych w krwi, wątrobie, nerkach i tkance tłuszczowej. Zwierzęta żyły dłużej – zarówno średnia, jak i maksymalna długość życia wzrosła o kilkanaście procent. Co istotne, korzyści pojawiły się nawet wtedy, gdy terapię rozpoczęto w późnym wieku.

Fisetyna wyróżnia się mechanizmem działania. W przeciwieństwie do klasycznych antyoksydantów nie tylko neutralizuje wolne rodniki, ale przede wszystkim obniża poziom białek z rodziny BCL-2, które chronią komórki zombie przed apoptozą (programowaną śmiercią komórki). Dzięki temu „zombie” są usuwane, a stan zapalny w organizmie maleje. Już po dwóch dniach podawania związku naukowcy zaobserwowali poprawę tolerancji glukozy i spadek markerów zapalnych. ilustracja do artykułu truskawki kontra komórki zombi

Badania kliniczne trwają

Odkrycie szybko przeniesiono na grunt ludzki. Mayo Clinic prowadzi pilotażowe badanie kliniczne (NCT03430037), w którym starsze kobiety z objawami kruchości otrzymują wysokie dawki syntetycznej fisetyny przez dwa kolejne dni, z powtórzeniem cyklu po miesiącu. Naukowcy monitorują liczbę komórek senescentnych, profil cytokin zapalnych oraz parametry sprawności fizycznej, takie jak prędkość chodu i siła uścisku dłoni.

Wstępne wyniki są obiecujące – sygnalizują spadek prozapalnych interleukin i delikatną poprawę funkcji motorycznych. Pełne dane nie zostały jeszcze opublikowane, a naukowcy podkreślają potrzebę dalszych, większych badań nad bezpieczeństwem i skutecznością wysokich dawek.

Truskawki – naturalne źródło fisetyny

Świeże truskawki dostarczają średnio około 160 mikrogramów fisetyny na gram masy. Garść owoców w sezonie to kilka–kilkanaście miligramów tej substancji, w towarzystwie innych cennych polifenoli: antocyjanów, kwercetyny i kwasu elagowego. Działają one synergicznie, co w diecie ma większe znaczenie niż izolowany związek.

Warto pamiętać, że dawki stosowane w badaniach na myszach są trudne do osiągnięcia wyłącznie z diety, a biodostępność fisetyny z żywności jest niższa niż z preparatów syntetycznych. Niemniej regularne jedzenie truskawek pozostaje wartościowym elementem zdrowej diety.

Reklama

Reklama

Reklama

ReklamaType your text here

Truskawki mają niski indeks glikemiczny, są bogate w witaminę C, mangan i błonnik. Świeżo zebrane charakteryzują się wyższą aktywnością antyoksydacyjną niż mrożone. Najlepiej jeść je prosto z plantacji lub zaraz po zakupie na lokalnym targu.

Ostrożność z suplementami

Na rynku pojawiły się suplementy z fisetyną w dawkach 100–500 mg. Eksperci zalecają jednak dużą ostrożność. Brakuje jeszcze standardów jakości, a pełne bezpieczeństwo długoterminowego stosowania wysokich dawek nie zostało ostatecznie potwierdzone. Do czasu wyników badań III fazy najbezpieczniejszym źródłem pozostaje zbilansowana dieta bogata w owoce i warzywa.

Fisetyna wykazuje też inne potencjalne właściwości: w badaniach laboratoryjnych hamuje proliferację komórek nowotworowych, a w modelach zwierzęcych choroby Alzheimera zmniejsza nagromadzenie białek tau i beta-amyloidu. Działa przeciwzapalnie w układzie nerwowym i wspiera poziom glutationu.

Podsumowanie

Polskie truskawki nie są cudownym eliksirem młodości, ale stanowią jeden z najprzyjemniejszych sposobów na dostarczenie organizmowi bioaktywnych flawonoidów. Naukowcy nadal pracują nad fisetyną jako potencjalnym lekiem senolitycznym, a my możemy po prostu cieszyć się sezonem.

Jedzcie świeże, polskie truskawki – Wasze kubki smakowe i komórki na tym zyskają.

Źródła:

• Yousefzadeh et al., EBioMedicine (2018)
• ClinicalTrials.gov: NCT03430037
• Publikacje Mayo Clinic i Salk Institute