Dwie inwestycje handlowe w Trzebnicy, dwaj prywatni inwestorzy i zupełnie inna widoczność w samorządowych mediach. Jedna inwestycja otrzymała miejsce na pierwszej stronie „Panoramy Trzebnickiej”, obszerny artykuł, wizualizacje, wypowiedzi właścicieli oraz promocję na oficjalnej stronie gminy. O drugiej mieszkańcy dowiedzieli się przede wszystkim z niezależnej prasy lokalnej. Czy jest to jedynie wynik odmiennego zaawansowania przedsięwzięć, czy przejaw uznaniowej polityki informacyjnej? Radio DTR analizuje dokumenty, sposób działania wydawcy gazety samorządowej i przepisy dotyczące wykorzystywania publicznych zasobów do promocji prywatnego biznesu.
Pierwsza strona dla prywatnej inwestycji
6 listopada 2026 roku ukazał się numer 15/296 „Panoramy Trzebnickiej”, bezpłatnego dwutygodnika samorządowego Gminy Trzebnica.
Na pierwszej stronie, wśród najważniejszych wiadomości, redakcja zapowiedziała artykuł o parku handlowym planowanym przy ulicy Wrocławskiej. Czytelnikom przedstawiono perspektywę powstania dwunastu sklepów oraz nowych miejsc pracy.
Szczegółowy materiał zamieszczono na drugiej stronie gazety.
Publikacja nie ograniczyła się do przedstawienia podstawowych informacji o lokalizacji, pozwoleniu na budowę i terminie rozpoczęcia inwestycji.
Czytelnik otrzymał znacznie więcej: nazwiska właścicieli spółki, wizualizację przyszłego obiektu, wykaz zapowiadanych marek, informacje o parkingach, rozwiązaniach komunikacyjnych, retencji wód opadowych, planowanym zatrudnieniu oraz deklaracjach dotyczących współpracy z miejscowymi przedsiębiorcami.
W artykule znalazły się również wypowiedzi inwestorów oraz wiceburmistrz Krystyny Haładaj.
Taki zakres publikacji wykracza poza zwykłe poinformowanie mieszkańców, że na określonej nieruchomości planowana jest inwestycja budowlana.
Powstaje rozbudowany przekaz o prywatnym przedsięwzięciu gospodarczym, prezentujący jego oczekiwane korzyści i zamierzenia inwestorów.
Nie przesądza to jeszcze, że materiał miał charakter reklamy. Stawia jednak pytanie o granice działalności informacyjnej samorządu.
Zwłaszcza gdy obok istnieje drugi przedsiębiorca planujący podobną działalność na tym samym lokalnym rynku.
Dwie galerie. Dwie różne historie informacyjne
Pierwszym przedsięwzięciem jest Park Handlowy Trzebnica przy ulicy Wrocławskiej.
Realizuje go spółka M.J. Krzyżosiak, związana z Mateuszem i Jakubem Krzyżosiakami.
Według oficjalnego komunikatu gminy inwestycja posiada prawomocne pozwolenie na budowę. Kompleks ma obejmować ponad 10 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni handlowo-usługowej, dwanaście sklepów oraz parking na około 270 samochodów.
Otwarcie planowane jest na pierwszą połowę 2028 roku.
Drugie przedsięwzięcie zapowiedziano w Nowym Dworze, przy wyjeździe w kierunku Prusic.
Jako inwestor występuje Robert Jakubowski, przedsiębiorca związany również z branżą pogrzebową. Według informacji przekazanych lokalnej prasie planowany park ma liczyć około 3 tysięcy metrów kwadratowych, dysponować parkingiem na blisko 80 pojazdów i rozpocząć działalność w ostatnim kwartale 2027 roku.
Parametry drugiego projektu pochodzą z deklaracji przedsiębiorcy. Nie zostały dotychczas niezależnie potwierdzone przez Radio DTR w dokumentacji budowlanej.
Różnica skali przedsięwzięć jest bezsporna na poziomie zapowiedzi. Różny pozostaje też stopień publicznego udokumentowania ich przygotowania.
Nie wyjaśnia to jednak automatycznie różnicy w sposobie prezentowania inwestorów przez samorząd.
O parku przy Wrocławskiej opowiadają oficjalne kanały informacyjne gminy. Informacje o parku w Nowym Dworze pochodzą przede wszystkim z niezależnych publikacji prasowych.
W dostępnych materiałach Radio DTR nie odnalazło porównywalnej prezentacji drugiego przedsięwzięcia w gazecie samorządowej.
Nie jest to dowód odmowy publikacji ani celowego pominięcia Roberta Jakubowskiego.
To jednak wyraźna dysproporcja informacyjna, której przyczyny powinny zostać wyjaśnione.
Spotkanie w urzędzie. Kto zaprasza, a kto decyduje o promocji?
23 października 2026 roku w Urzędzie Miejskim w Trzebnicy odbyło się spotkanie dotyczące inwestycji przy ulicy Wrocławskiej.
Z informacji opublikowanych przez samorząd wynika, że do spotkania doszło na zaproszenie wiceburmistrz Krystyny Haładaj.
Uczestniczyli w nim Mateusz i Jakub Krzyżosiak, którzy przedstawili projekt parku, harmonogram prac oraz przewidywane rozwiązania komunikacyjne i środowiskowe.
W spotkaniu uczestniczył również sekretarz gminy Daniel Buczak.
Samo spotkanie władz samorządowych z inwestorami jest działaniem naturalnym. Gmina ma uzasadniony interes w poznawaniu planów gospodarczych, które mogą wpływać na lokalny rynek pracy, zagospodarowanie przestrzeni i infrastrukturę.
Problem zaczyna się w innym miejscu.
Czy każde znaczące przedsięwzięcie prywatne może liczyć na podobne spotkanie, a następnie prezentację w oficjalnych mediach samorządowych?
Czy istnieje regulamin, który określa, jakie inwestycje są promowane, kto podejmuje decyzję i jakie warunki musi spełnić przedsiębiorca?
Czy o miejscu publikacji decyduje redaktor naczelny gazety, kierownictwo Gminnego Centrum Kultury i Sztuki, pracownicy urzędu czy przedstawiciele władz gminy?
Bez odpowiedzi na te pytania nie sposób ustalić, czy obserwowana dysproporcja wynika z jasnych kryteriów redakcyjnych, czy z indywidualnych decyzji podejmowanych bez publicznie dostępnych zasad.
Gazeta samorządowa nie jest prywatnym folderem reklamowym
„Panorama Trzebnicka” przedstawia się jako dwutygodnik samorządowy Gminy Trzebnica.
Jej wydawcą jest Gminne Centrum Kultury i Sztuki.
To zasadnicza okoliczność.
Gazeta samorządowa nie działa w takiej samej sytuacji finansowej i organizacyjnej jak niezależny lokalny tygodnik utrzymujący się z przychodów własnych.
Dysponuje zapleczem instytucji samorządowej, a jej działalność pozostaje związana z realizacją publicznych zadań.
Wydawanie periodyku informacyjnego może służyć mieszkańcom. Informowanie o inwestycjach, wydarzeniach, usługach publicznych czy konsultacjach społecznych jest uzasadnione.
Nie każda publikacja dotycząca prywatnego przedsiębiorcy jest jednak automatycznie realizacją zadania publicznego.
Znaczenie ma jej cel, forma, sposób przygotowania i rzeczywista treść.
Inaczej należy oceniać artykuł przedstawiający skutki inwestycji dla mieszkańców, a inaczej materiał koncentrujący się na zaletach projektu, przyszłych najemcach, zapewnieniach właścicieli i pozytywnym wizerunku przedsięwzięcia.
Granica między informacją gospodarczą a przekazem promocyjnym nie zawsze jest ostra.
Dlatego szczególne znaczenie ma przejrzystość.
Czytelnik powinien wiedzieć, kto przygotował materiał, z czyjej inicjatywy powstał i czy jego publikacja wiązała się z jakąkolwiek współpracą komercyjną.
Reklama ma swoją cenę. A publikacja redakcyjna?
Gminne Centrum Kultury i Sztuki udostępnia na swojej stronie internetowej ofertę reklamową „Panoramy Trzebnickiej”, obejmującą cennik i formaty ogłoszeń.
Oznacza to, że wydawca przewiduje odrębny sposób prezentowania komercyjnych przekazów przedsiębiorców.
Równocześnie w numerze z 6 listopada 2026 roku znajdują się powierzchnie wyraźnie oznaczone jako reklama.
Tymczasem obszerny materiał dotyczący parku handlowego M.J. Krzyżosiak został przedstawiony jako publikacja informacyjna, bez widocznego oznaczenia reklamowego.
Nie dysponujemy dowodem, że inwestor zapłacił za tę publikację. Nie mamy też dokumentu potwierdzającego, że została przygotowana na zamówienie przedsiębiorcy.
Nie można więc na tej podstawie nazywać jej kryptoreklamą.
Można natomiast zapytać o zasady kwalifikowania takich treści.
Jeżeli prywatny przedsiębiorca zamawia reklamę, powinien korzystać z ustalonych zasad publikacji. Jeżeli natomiast samorząd z własnej inicjatywy prezentuje określoną inwestycję, powinien potrafić uzasadnić jej znaczenie dla mieszkańców i zakres wykorzystanych zasobów.
W obu przypadkach potrzebna jest przejrzystość.
Warto również rozróżnić trzy rzeczy: koszt wytworzenia materiału, cenę reklamy według cennika oraz jego potencjalną wartość promocyjną.
Nie są to pojęcia tożsame.
Sam fakt umieszczenia artykułu na pierwszej stronie nie pozwala przeliczyć jego wartości na konkretną kwotę. Do tego potrzebne byłyby dane o powierzchni publikacji, nakładzie, kosztach przygotowania oraz rzeczywistych warunkach sprzedaży reklam.
Istotne jest też ustalenie, czy za przygotowanie zdjęć, wizualizacji, materiałów filmowych i tekstów odpowiadali pracownicy samorządu, osoby zatrudnione przez wydawcę, czy sami inwestorzy.
RIO postawiła pytanie o granice działalności komercyjnej samorządów
Problem reklam w prasie samorządowej nie dotyczy wyłącznie Trzebnicy.
27 sierpnia 2026 roku Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy wydała stanowisko o sygnaturze RIO-NR.K-432-33/2026, dotyczące zamieszczania płatnych ogłoszeń i reklam w czasopiśmie samorządowym.
Izba uznała, że działalność polegająca na pobieraniu opłat za reklamy komercyjne nie znajduje odpowiedniej podstawy w przepisach określających zadania i dochody samorządu.
W stanowisku podkreślono informacyjną funkcję czasopism samorządowych oraz konieczność powiązania ich działalności z realizacją zadań publicznych.
Nie oznacza to jednak automatycznego rozstrzygnięcia dotyczącego „Panoramy Trzebnickiej”.
Stanowisko zostało wydane w odpowiedzi na zapytanie innej gminy. Sama izba zastrzegła, że przedstawiona wykładnia nie jest prawnie wiążąca. Istniały też odmienne interpretacje regionalnych izb obrachunkowych w tej dziedzinie.
Dodatkowo sytuacja wydawnictwa prowadzonego przez samorządową instytucję kultury wymaga odrębnego zbadania jego statusu prawnego, statutu oraz zasad gospodarki finansowej.
Zagadnienie jest więc bardziej złożone niż proste stwierdzenie, że każda reklama w gazecie samorządowej jest nielegalna.
Stanowisko RIO pokazuje jednak, że komercyjna działalność samorządowych wydawców nie może być traktowana jako prawnie oczywista.
W przypadku Trzebnicy warto zbadać zarówno model sprzedaży reklam, jak i praktykę nieodpłatnego prezentowania wybranych przedsięwzięć gospodarczych w materiałach redakcyjnych.
Czy publikacja redakcyjna może zapewniać przewagę konkurencyjną?
Z punktu widzenia przedsiębiorcy obecność w bezpłatnej gazecie samorządowej może mieć realną wartość.
Pozwala dotrzeć do mieszkańców, pokazać planowaną inwestycję, przedstawić ofertę i budować rozpoznawalność projektu.
Jeżeli materiałowi towarzyszą wypowiedzi przedstawicieli władz gminy, może dodatkowo wywoływać u odbiorców wrażenie, że przedsięwzięcie jest szczególnie ważne dla samorządu.
To efekt komunikacyjny, nie dowód formalnego poparcia udzielonego przedsiębiorcy.
W przypadku dwóch inwestorów działających na zbliżonym rynku różnica w zasięgu oficjalnej informacji może mieć znaczenie dla rozpoznawalności projektów.
Nie oznacza to jednak, że jeden z nich uzyskał niedozwoloną przewagę konkurencyjną.
Nie znamy pełnego zakresu działań marketingowych obu przedsiębiorców. Nie wiemy również, czy inwestor z Nowego Dworu ubiegał się o porównywalną publikację i czy posiadał dokumenty umożliwiające przygotowanie równie szczegółowego materiału.
Dlatego właściwym przedmiotem kontroli nie jest samo istnienie różnicy w liczbie publikacji.
Jest nim sposób, w jaki publiczny wydawca podejmuje decyzje o prezentowaniu prywatnych inwestycji.
Czy stosuje kryteria znaczenia społecznego, zaawansowania administracyjnego, liczby planowanych miejsc pracy i wpływu na infrastrukturę?
Czy też nie posiada spisanych zasad, a każdy przypadek rozpatruje indywidualnie?
Oba modele wymagają odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Drugi szczególnie potrzebuje przejrzystości.
Radny pyta o promocję jednej z dwóch inwestycji
Sprawa znalazła już odbicie w działalności Rady Miejskiej.
Według informacji opublikowanych 5 listopada przez „Nową Gazetę Trzebnicką” radny Krzysztof Śmiertka skierował interpelację dotyczącą planowanych parków handlowych.
Poruszył w niej zagadnienia komunikacyjne, finansowania przebudowy infrastruktury oraz promocji prywatnego przedsięwzięcia przez gminę.
Z publikacji wynika, że radny domaga się wyjaśnienia, czy władze gminy uzyskały jakiekolwiek korzyści w związku z promocją inwestycji, czy działania te realizowano na podstawie umowy oraz czy inni przedsiębiorcy mogą liczyć na analogiczne wsparcie.
Radio DTR nie dysponuje obecnie oryginałem interpelacji ani urzędową odpowiedzią.
Nie można zatem traktować informacji prasowej jako ostatecznego ustalenia wszystkich szczegółów postępowania.
Istotne jest jednak samo podjęcie problemu przez radnego.
Oznacza to, że pytanie o zasady promocji prywatnych inwestycji nie ogranicza się do dyskusji medialnej. Dotyczy również jawności działania samorządu i możliwości sprawowania kontroli przez radnych.
Odpowiedź burmistrza, a także ewentualne udostępnione dokumenty, powinny pozwolić na ocenę, czy samorząd posiada jasne reguły takiej współpracy.
Kto faktycznie decyduje o pierwszej stronie?
W przypadku „Panoramy Trzebnickiej” należy rozdzielić kilka poziomów odpowiedzialności.
Pierwszy to samorząd gminny, który poprzez swoje organy i instytucje kształtuje politykę informacyjną oraz warunki funkcjonowania wydawnictwa.
Drugi to Gminne Centrum Kultury i Sztuki, będące wydawcą gazety.
Trzeci to redakcja, która odpowiada za dobór tematów, przygotowanie materiałów, ich układ i publikację.
Czwarty to ewentualne podmioty zewnętrzne, które mogą dostarczać teksty, zdjęcia, wizualizacje oraz materiały promocyjne.
W idealnym modelu zakres kompetencji każdego z tych podmiotów jest jasny.
Decyzję redakcyjną podejmuje redakcja, a jej kryteria wynikają z wartości informacyjnej materiału. Wydawca zapewnia organizacyjne i finansowe warunki działalności. Samorząd nie zastępuje redakcji w ocenianiu, kto zasługuje na korzystną ekspozycję.
Nie ustaliliśmy jednak, jak ten podział funkcjonuje w praktyce w „Panoramie Trzebnickiej”.
Nie wiadomo, czy decyzja o publikacji materiału dotyczącego parku handlowego przy ulicy Wrocławskiej została podjęta samodzielnie przez redakcję, po konsultacji z wydawcą czy na wniosek przedstawicieli urzędu.
Nie znamy również dokumentów regulujących współpracę redakcji z podmiotami zewnętrznymi.
To właśnie te okoliczności pozwoliłyby odpowiedzieć na tytułowe pytanie.
Bo pierwsza strona gazety nie pojawia się przypadkowo. Jest wynikiem decyzji konkretnych osób działających w określonej strukturze organizacyjnej.
Równe traktowanie nie oznacza obowiązku publikowania wszystkiego
Zasada równego traktowania przedsiębiorców nie oznacza, że każdy inwestor ma automatyczne prawo do takiej samej liczby zdjęć, artykułów czy publikacji na pierwszej stronie.
Prasa, również samorządowa, musi mieć możliwość wyboru tematów.
Istnieją uzasadnione powody, dla których jedna inwestycja może otrzymać większą ekspozycję niż druga.
Może być bardziej zaawansowana, oddziaływać na większą liczbę mieszkańców, wymagać istotnych zmian komunikacyjnych albo wiązać się z decyzjami administracyjnymi ważnymi dla lokalnej społeczności.
Park przy Wrocławskiej ma według gminy prawomocne pozwolenie na budowę, konkretny harmonogram i częściowo ujawnioną listę najemców.
O drugim przedsięwzięciu wiadomo mniej.
To może uzasadniać różny zakres informacji.
Nie wyjaśnia jednak, dlaczego samorząd zdecydował się na rozbudowany przekaz promujący korzyści pierwszej inwestycji, ani czy drugi przedsiębiorca miał możliwość przedstawienia własnego projektu na podobnych zasadach.
Różnica jest subtelna, lecz fundamentalna.
Czym innym jest redakcyjny wybór ważniejszego i lepiej udokumentowanego tematu, a czym innym zapewnienie wybranemu podmiotowi szczególnie korzystnej ekspozycji bez czytelnych kryteriów.
Dopiero dokumentacja i wyjaśnienia wydawcy mogą pozwolić ustalić, z którą sytuacją mamy do czynienia.
Publiczna informacja powinna służyć mieszkańcom
Nie kwestionujemy potrzeby informowania o prywatnych inwestycjach.
Nowe obiekty handlowe mogą zmienić układ komunikacyjny, zwiększyć ruch samochodowy, stworzyć miejsca pracy oraz wpłynąć na sytuację istniejących przedsiębiorców.
To sprawy ważne dla mieszkańców.
Jednak pełna informacja o takich inwestycjach powinna obejmować nie tylko oczekiwane korzyści.
Powinna również odpowiadać na pytania o koszty infrastruktury, konsekwencje dla otoczenia, rzeczywisty bilans zatrudnienia, konkurencję oraz przyszłość terenów i przedsiębiorstw, które ustępują miejsca nowemu zagospodarowaniu.
W artykule samorządowym dotyczącym parku przy Wrocławskiej znalazło się wiele deklaracji inwestorów dotyczących korzyści przedsięwzięcia.
Znacznie mniej miejsca poświęcono niezależnej ocenie jego możliwych skutków gospodarczych.
Nie oznacza to, że redakcja świadomie pominęła niewygodne informacje. Materiał mógł mieć charakter zapowiedzi inwestycji, a nie analizy ekonomicznej.
Pokazuje jednak różnicę między komunikacją promocyjno-informacyjną a dziennikarstwem podejmującym próbę całościowej oceny przedsięwzięcia.
Gazeta finansowana przy wykorzystaniu środków publicznych powinna przede wszystkim umożliwiać mieszkańcom zrozumienie spraw, które ich dotyczą.
Nie może ograniczać się do roli kroniki sukcesów przedstawianych przez władze i zapraszanych przedsiębiorców.
Jakich dokumentów brakuje?
Aby zamknąć postępowanie wyjaśniające, potrzebne są przede wszystkim: pełna interpelacja radnego Krzysztofa Śmiertki i odpowiedź burmistrza; dokumenty określające zasady pracy redakcji „Panoramy Trzebnickiej”; informacje o sposobie przygotowania artykułu i ewentualnych materiałów wideo; dane dotyczące kosztów publikacji; a także informacje o kontaktach urzędu z oboma inwestorami.
Warto ustalić również, czy GCKiS prowadzi ewidencję materiałów przygotowywanych przy współpracy z przedsiębiorcami, a jeśli tak, jakie kryteria stosuje przy ich wyborze.
Dopiero wtedy będzie można stwierdzić, czy różnica w informowaniu o dwóch inwestycjach wynikała z obiektywnych przesłanek, czy z decyzji podejmowanych według zasad niedostępnych opinii publicznej.
Pierwsza strona to także odpowiedzialność
W Trzebnicy mają powstać dwa parki handlowe. To istotna wiadomość dla mieszkańców, przedsiębiorców i samorządu.
Ale obok pytań o nowe sklepy pojawiło się pytanie o reguły funkcjonowania publicznego systemu informacji.
Jeden inwestor otrzymał obszerną prezentację w gazecie samorządowej i na stronie gminy. W przypadku drugiego nie odnaleźliśmy porównywalnego materiału.
Ta różnica jest faktem wynikającym z dotychczas przeanalizowanych publikacji.
Nie jest natomiast dowodem korupcji, niedozwolonej pomocy publicznej, ukrytej reklamy ani celowego faworyzowania przedsiębiorcy.
Tak daleko idące wnioski wymagałyby zupełnie innych dowodów.
Zasadne pozostaje jednak pytanie o przejrzystość.
Jeżeli samorząd dysponuje własną gazetą, stroną internetową i kanałami społecznościowymi, powinien potrafić wyjaśnić, dlaczego określone prywatne przedsięwzięcie otrzymuje szeroką ekspozycję, a inne nie.
Nie chodzi o to, aby każdemu przedsiębiorcy zagwarantować pierwszą stronę.
Chodzi o to, aby pierwsza strona nie była przywilejem przyznawanym według reguł, których mieszkańcy nie znają.
Bo gazeta samorządowa nie należy do wybranego inwestora, urzędnika ani polityka. Ma służyć wspólnocie, która finansuje jej funkcjonowanie.
I właśnie dlatego najważniejsze pytanie w tej sprawie nie brzmi, kto wybuduje większy park handlowy.
Brzmi: kto decyduje o wykorzystaniu publicznych mediów do prezentowania prywatnych interesów gospodarczych — i kto tę decyzję może skontrolować?
Radio DTR będzie kontynuować weryfikację zasad przygotowywania materiałów w „Panoramie Trzebnickiej”, kosztów działalności informacyjnej oraz stanowisk samorządu, wydawcy i zainteresowanych przedsiębiorców. Do czasu uzyskania odpowiedzi nie przesądzamy o motywach ani zgodności z prawem działań opisanych w artykule.
Kto kontroluje kontrolujących? RIO unieważnia przepisy powiatu, ale sama powołuje ustawę o gminach
Gdzie się ukryć, gdy nadejdzie zagrożenie? Mieszkańcy powiatu trzebnickiego powinni sprawdzić tę aplikację już dziś
Dwie galerie, jeden rynek. Czy Trzebnica staje się centrum zakupowym regionu, czy zapleczem Wrocławia?
Kto pilnuje prawa w Starostwie Powiatowym w Trzebnicy? Rada uchwaliła, a RIO unieważniła część przepisów