Radni pytali o straty komunalnej spółki, burmistrz mówił o wyeksploatowanych oczyszczalniach, a kolejne inwestycje drogowe przesuwano na następne lata. Wszystko podczas jednego posiedzenia komisji Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich. Protokół z 23 września 2026 roku pokazuje nie tylko problemy gminy, ale również stawia pytanie o skuteczność samorządowej kontroli. Bo czy pozytywne zaopiniowanie uchwały oznacza, że wszystkie wątpliwości zostały wyjaśnione?
Siedem punktów, kilka problemów i jedno zasadnicze pytanie
Posiedzenie wspólnych komisji Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich odbyło się 23 września 2026 roku. Radni zajmowali się zmianami w Wieloletniej Prognozie Finansowej, korektami budżetu, inwestycjami drogowymi, gospodarowaniem nieruchomościami oraz nazewnictwem ulic.
Na pierwszy rzut oka zwyczajna samorządowa codzienność. Projekty uchwał, wyjaśnienia urzędników, pytania i głosowania.
Jednak uważna lektura sześciostronicowego protokołu pozwala dostrzec znacznie więcej niż formalny przebieg posiedzenia.
Władze informują o inwestycjach, których nie udało się zrealizować w zakładanych terminach. Skarbnik wyjaśnia konieczność zwiększenia niektórych wydatków. Burmistrz mówi o problemach finansowych komunalnej spółki i wyeksploatowanej infrastrukturze ściekowej.
Wszystkie projekty otrzymują pozytywne opinie komisji, choć nie zawsze jednogłośne.
Pozostaje pytanie, na ile szczegółowo radni zweryfikowali przedstawione informacje i jakie dokumenty otrzymali przed głosowaniem.
Sam protokół nie daje pełnej odpowiedzi.
Oczyszczalnia ścieków. Najważniejsza informacja padła niemal mimochodem
Jednym z najbardziej interesujących momentów posiedzenia była dyskusja dotycząca oczyszczalni ścieków.
Radny Marek Mańczak poinformował, że posiada raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, z którego wynika, że do oczyszczalni wpływa więcej wód opadowych niż ścieków.
Przewodnicząca rady odpowiedziała, że oczyszczalnia została zbudowana z myślą o deszczówce, ponieważ budowa dwóch oddzielnych oczyszczalni byłaby zbyt kosztowna.
Burmistrz również odniósł się do założeń projektowych obiektu.
Jednak w jego wypowiedzi pojawiło się stwierdzenie znacznie istotniejsze dla mieszkańców.
Władze wiedzą, że oczyszczalnie są wyeksploatowane. Burmistrz przyznał, że urządzenia funkcjonowały dłużej, niż pierwotnie oczekiwano.
To informacja, która powinna stać się początkiem szczegółowej rozmowy o stanie infrastruktury, kosztach modernizacji i bezpieczeństwie jej dalszej eksploatacji.
Nie chodzi bowiem wyłącznie o to, ile deszczówki trafia do oczyszczalni.
Trzeba ustalić, czy duży udział wód opadowych wynika z pierwotnej konstrukcji systemu kanalizacyjnego, czy również z jego obecnego stanu technicznego.
To istotna różnica. Kanalizacja ogólnospławna, która zgodnie z założeniami odprowadza ścieki i deszczówkę, nie jest tym samym co nieszczelna sieć, do której przedostają się niepożądane ilości wód przypadkowych.
Protokół nie pozwala rozstrzygnąć, z którą sytuacją mamy do czynienia w Obornikach Śląskich.
Pozwala natomiast postawić pytanie: od kiedy władze wiedzą o wyeksploatowaniu oczyszczalni i jakie działania podejmowano, aby przygotować ich modernizację?
ZGK przynosi straty. Kto odpowiada za sytuację spółki?
Dyskusja o oczyszczalni szybko przeszła na sytuację finansową Zakładu Gospodarki Komunalnej.
Radny Mańczak zapytał burmistrza o straty ZGK oraz sprawowanie nadzoru nad spółką.
Odpowiedź była zdecydowana.
W protokole zapisano wypowiedź burmistrza skierowaną do radnego:
„Pan nie ma żadnej wiedzy o finansowaniu samorządu”.
Burmistrz stwierdził również, że nie jest organem nadzorczym ZGK, ponieważ funkcję tę pełni rada nadzorcza.
Sama forma wymiany zdań może przyciągać uwagę, ale dla mieszkańców ważniejsze jest coś innego.
Kto rzeczywiście odpowiada za decyzje właścicielskie dotyczące komunalnej spółki?
W spółkach komunalnych należy rozróżniać kompetencje zarządu, rady nadzorczej oraz organu wykonującego uprawnienia właścicielskie gminy. Istnienie rady nadzorczej nie oznacza automatycznie, że burmistrz nie ma żadnych obowiązków związanych z wykonywaniem praw właścicielskich.
Zakres tych obowiązków zależy między innymi od formy prawnej przedsiębiorstwa, jego umowy i struktury właścicielskiej.
Warto więc ustalić, kto zatwierdzał sprawozdania finansowe ZGK, oceniał działalność zarządu, analizował narastające zobowiązania i podejmował decyzje dotyczące przyszłości przedsiębiorstwa.
Burmistrz wskazał również, że jedną z głównych przyczyn problemów finansowych była regulacja taryf za wodę przez Wody Polskie. Według jego wypowiedzi złożony w 2026 roku wniosek taryfowy doprowadził do podwyższenia stawek.
Ale czy to wyjaśnia całość sytuacji?
Bez sprawozdań finansowych, danych o przychodach, kosztach działalności i zadłużeniu nie można tego ocenić.
Publiczna polemika z radnym nie zastępuje przedstawienia danych finansowych. Podobnie samo wskazanie regulatora taryf nie wyjaśnia jeszcze wszystkich przyczyn strat przedsiębiorstwa.
Partner prywatny ma pomóc. A ile zapłacą mieszkańcy?
Podczas posiedzenia burmistrz zapowiedział zamiar ogłoszenia w marcu 2027 roku przetargu dotyczącego przedsięwzięcia w formule partnerstwa publiczno-prywatnego.
To potencjalnie jedna z najważniejszych informacji zawartych w protokole.
Partnerstwo publiczno-prywatne może umożliwić realizację kosztownej inwestycji bez konieczności jednorazowego finansowania całego przedsięwzięcia przez gminę.
Nie oznacza jednak, że inwestycja staje się bezpłatna.
W zależności od przyjętego modelu wynagrodzenie partnera prywatnego może pochodzić z płatności publicznych, opłat użytkowników lub połączenia różnych źródeł finansowania.
Dlatego już na etapie przygotowania przedsięwzięcia istotne są jego wartość, przewidywany okres obowiązywania umowy, podział ryzyka oraz wpływ zobowiązań na przyszłe budżety.
W protokole takich informacji nie przedstawiono.
Nie wiadomo też, na jakim etapie znajdowały się analizy przygotowawcze.
Zapowiedź przetargu jest ważna, lecz mieszkańcy powinni wiedzieć również, jak gmina zamierza sfinansować modernizację i dlaczego wybiera właśnie taki model.
Drogi przesuwane, bo nie ma wykonawców
Problemy nie ograniczają się do gospodarki komunalnej.
Z protokołu wynika, że przebudowę drogi wojewódzkiej nr 340 w Rościsławicach rozłożono na dwa lata, ponieważ nie wyłoniono wykonawcy.
Przy projektach dróg gminnych po ogłoszeniu zapytania nie wpłynęła żadna oferta.
Odnotowano także konieczność negocjacji i wydłużenia procedur dotyczących modernizacji ulicy Kasztanowej w Lubnowie.
Każda z tych sytuacji może mieć racjonalne wyjaśnienie. Brak ofert bywa konsekwencją sytuacji na rynku budowlanym, kosztów wykonawstwa albo warunków konkretnego zamówienia.
Jednak przesuwanie inwestycji ma również konsekwencje finansowe.
Zadania niezrealizowane w jednym roku mogą obciążyć następny budżet. Jeżeli dodatkowo wzrosną ceny robót, pierwotnie zaplanowane środki mogą okazać się niewystarczające.
Dlatego należałoby porównać początkowy harmonogram inwestycyjny gminy z jego kolejnymi zmianami.
Dopiero wtedy można odpowiedzieć, czy mamy do czynienia z jednostkowymi problemami przetargowymi, czy z szerszą trudnością w realizacji planu inwestycyjnego.
Na nauczycieli trzeba dołożyć, strażakom wcześniej ograniczono środki
Podczas opiniowania zmian budżetu radny zapytał, czy nauczyciele otrzymają podwyżki.
Skarbnik odpowiedziała, że zwiększenie środków nie jest przeznaczone na podwyżki, lecz na wypłatę wynagrodzeń.
W innym momencie radny Mańczak zapytał o zwiększenie środków na ekwiwalenty dla strażaków.
Usłyszał, że zostały one ograniczone na początku roku.
Obie odpowiedzi zasługują na uwagę.
Wynagrodzenia nauczycieli oraz przewidywane ekwiwalenty dla strażaków należą do wydatków, które przynajmniej w części można oszacować podczas przygotowywania budżetu.
Oczywiście w trakcie roku mogą wystąpić okoliczności wymagające korekt. Samo zwiększenie wydatków nie świadczy o błędzie.
Warto jednak sprawdzić, dlaczego wcześniej zaplanowane kwoty nie wystarczyły i czy takie sytuacje powtarzały się w poprzednich latach.
Zakup ciągnika. Kilka możliwości, bez ostatecznej decyzji
W protokole znalazła się również rozmowa o zakupie ciągnika.
Radna Anna Janeczko poprosiła o informacje dotyczące planowanego wydatku.
Burmistrz poinformował, że gmina rozważa zakup używanego ciągnika z Czech albo nowego z Rawicza. Wspomniał również o leasingu i możliwości sprzedaży pojazdu ZGK.
Z dokumentu wynika zatem, że w chwili posiedzenia rozważano kilka wariantów.
Nie przedstawiono jednak w protokole szczegółowego porównania kosztów, uzasadnienia wyboru pojazdu ani ostatecznego sposobu jego finansowania.
To zagadnienie warte sprawdzenia zwłaszcza w kontekście problemów finansowych ZGK.
Nie chodzi o podważanie potrzeby zakupu sprzętu, lecz o ustalenie, kto będzie jego właścicielem, kto poniesie koszty i czy wybrane rozwiązanie okaże się najkorzystniejsze dla gminy.
Połowa kosztów dla gminy. Ale połowa z jakiej kwoty?
Komisje pozytywnie zaopiniowały także projekty dotyczące współfinansowania inwestycji drogowych Powiatu Trzebnickiego.
Chodzi o budowę chodnika w Kotowicach oraz przebudowę drogi z chodnikiem pomiędzy Bagnem a Osolinem.
Przewidziano udział gminy na poziomie 50 procent wartości inwestycji.
W protokole nie podano jednak pełnych kosztów tych przedsięwzięć.
A przecież połowa wydatków może oznaczać zarówno stosunkowo niewielką kwotę, jak i wielomilionowe zobowiązanie.
W przypadku współfinansowania inwestycji ważne są również zasady rozliczania ewentualnego wzrostu kosztów, odpowiedzialność za wykonanie zadania oraz późniejsze utrzymanie infrastruktury.
Czy radni dysponowali odpowiednimi wyliczeniami?
Być może znajdowały się w materiałach do projektów uchwał. Sam protokół tego nie wyjaśnia.
Radni głosują. Czy mieszkańcy wiedzą, dlaczego?
Wszystkie siedem spraw przedstawionych w protokole otrzymało pozytywne opinie komisji.
Nie oznacza to, że wszyscy radni zawsze byli zgodni.
Przy zmianach Wieloletniej Prognozy Finansowej pojawiły się głosy wstrzymujące. Podobnie przy zmianach budżetu oraz przy projektach dotyczących nazw ulic.
Ciekawa jest szczególnie sytuacja dwóch projektów drogowych współfinansowanych z powiatem. Otrzymały one jednomyślne pozytywne opinie wszystkich trzech komisji.
Nie ma w tym nic niewłaściwego. Inwestycje poprawiające bezpieczeństwo mogą przecież cieszyć się szerokim poparciem.
Jednak protokół nie dokumentuje pytań o ich wartości i szczegółowe warunki finansowania.
Z drugiej strony przy sprawach związanych z nazewnictwem ulic odnotowano głosy wstrzymujące.
Dlaczego?
Dokument nie zawiera wyjaśnienia motywów tych decyzji.
To pokazuje ograniczenie samego protokołu jako źródła wiedzy o pracy rady.
Mieszkaniec dowiaduje się, jak głosowała komisja, lecz nie zawsze może ustalić, jakie argumenty zdecydowały o stanowisku jej członków.
Protokół nie jest stenogramem. Ale czy wystarczająco informuje mieszkańców?
Warto zachować istotne rozróżnienie.
Brak pytania w protokole nie dowodzi, że nikt go nie zadał. Radni mogli otrzymać dodatkowe dokumenty, wcześniej analizować projekty uchwał albo omawiać szczegóły poza fragmentami odnotowanymi przez protokolanta.
Dlatego nie byłoby uczciwe twierdzenie, że komisje nie kontrolowały działań burmistrza tylko dlatego, że dokument nie przedstawia całej dyskusji.
Można jednak ocenić jego wartość informacyjną.
W sześciostronicowym zapisie nie wskazano, którzy konkretnie radni wstrzymali się od głosu. Nie przedstawiono też szczegółowego zestawienia materiałów wykorzystanych podczas posiedzenia.
W udostępnionej wersji nie widać zakończenia posiedzenia ani podpisów potwierdzających sporządzenie lub zatwierdzenie protokołu.
Nie przesądza to o żadnej nieprawidłowości formalnej. Wymaga natomiast porównania dokumentu ze statutem gminy i ewentualną pełną wersją protokołu.
Przejrzystość samorządu nie kończy się bowiem na opublikowaniu informacji, że większość radnych poparła projekt.
Równie ważne jest umożliwienie mieszkańcom zrozumienia powodów takiej decyzji.
Między opinią a kontrolą jest zasadnicza różnica
Rada Miejska nie zarządza gminą na co dzień. To zadanie burmistrza.
Radni mają jednak kompetencje uchwałodawcze i kontrolne. Mogą żądać informacji, analizować dokumenty oraz sprawdzać sposób gospodarowania pieniędzmi publicznymi.
Dlatego komisje powinny być miejscem, w którym urzędowe propozycje podlegają rzeczywistej ocenie.
Nie każde pytanie musi prowadzić do konfliktu. Nie każda odpowiedź wymaga wielogodzinnej dyskusji. Nie każdy projekt powinien napotykać sprzeciw.
Ale kiedy pojawiają się informacje o zadłużonej spółce, wyeksploatowanej infrastrukturze, przesuwanych inwestycjach i przyszłych zobowiązaniach finansowych, mieszkańcy mają prawo oczekiwać szczególnej staranności.
Sam pozytywny wynik opiniowania nie wyjaśnia, czy wszystkie zagrożenia i koszty zostały przeanalizowane.
Najważniejsze pytania pozostały otwarte
Protokół z 23 września 2026 roku nie jest dowodem niegospodarności ani świadectwem bezczynności radnych.
Jest jednak dokumentem, w którym oficjalnie odnotowano szereg problemów wymagających dalszego wyjaśnienia.
Warto ustalić, od kiedy znany jest zły stan techniczny oczyszczalni, jak rozwijała się sytuacja finansowa ZGK, jakie rzeczywiste zobowiązania może przynieść planowane partnerstwo publiczno-prywatne i dlaczego niektóre inwestycje trzeba było przesunąć.
Należy również sprawdzić, jakimi informacjami dysponowali radni, zanim wydali pozytywne opinie.
Bo w samorządzie istotne jest nie tylko to, że podejmuje się decyzje.
Równie ważne jest, czy mieszkańcy mogą zrozumieć ich uzasadnienie, poznać koszty i sprawdzić, kto odpowiada za późniejsze rezultaty.
Siedem punktów porządku posiedzenia. Siedem pozytywnie zaopiniowanych spraw. A między nimi pytania dotyczące pieniędzy, infrastruktury i odpowiedzialności, na które sam protokół nie daje wystarczających odpowiedzi.
To właśnie od tych pytań powinna zaczynać się dalsza kontrola społeczna.
Radio DTR będzie przyglądać się dokumentom pozwalającym zweryfikować przedstawione podczas posiedzenia informacje. Szczególnie sytuacji ZGK, stanowi oczyszczalni i przygotowaniom do planowanego przedsięwzięcia PPP.
Oczyszczalnia ścieków w Obornikach Śląskich pod lupą nadzoru budowlanego. Korozja, przecieki i pytania o lata zaniedbań
Kontenery po powodzi. Po 29 latach nadzór wskazuje możliwość zagrożenia zdrowia
Od maja do listopada. Kto wiedział o problemach oczyszczalni w Obornikach Śląskich i jakie działania podjęto?
Przelew burzowy bez wymaganych pozwoleń. Dokąd mogły trafiać ścieki z Obornik Śląskich?