Ministerstwo Edukacji przedstawiło projekt ustawy, który może znacząco zmienić sposób funkcjonowania szkół podstawowych w Polsce – zwłaszcza tych najmniejszych, wiejskich. Projekt nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe – został właśnie skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Celem jest pogodzenie realiów demograficznych z potrzebami lokalnych społeczności.
„Chcemy umożliwić gminom z jednej strony zagwarantowanie młodszym dzieciom edukacji w klasach I–III w szkole jak najbliżej domu, z drugiej zapewnić odpowiednią jakość edukacji w starszych klasach w lepiej wyposażonych szkołach” – podkreśla MEN w uzasadnieniu projektu.
Co się zmieni?
Nowe przepisy mają wprowadzić elastyczność w organizowaniu edukacji. Przewidują tworzenie:
-
szkół filialnych, czyli jednostek skupionych wyłącznie na klasach I–III,
-
zespołów szkół oraz klas łączonych,
-
szkół dwujęzycznych ograniczonych do klas VII–VIII.
Projekt umożliwia także przekształcanie niewykorzystywanej infrastruktury szkół w centra usług społecznych – np. opiekę żłobkową, przedszkola, zajęcia dla seniorów czy miejsca aktywności obywatelskiej – o ile nie naruszy to bezpieczeństwa uczniów.
Alternatywa wobec likwidacji?
Ustawodawca chce utrudnić łatwe zamykanie szkół. Likwidacja ma się odbywać wyłącznie z końcem roku szkolnego, po konsultacjach, z zapewnieniem transportu i miejsc w innej placówce. Konieczne będzie przedstawienie:
-
analiz demograficznych,
-
planów dowozu,
-
propozycji kontynuacji nauki,
-
opinii kuratora oświaty.
W artykule 89 nowelizacji szczegółowo opisano ścieżkę likwidacji oraz wymogi formalne, jakie musi spełnić samorząd. W przypadku gmin posiadających tylko jedną szkołę podstawową, możliwość jej likwidacji zależeć będzie m.in. od prognoz demograficznych i zawarcia porozumienia z inną gminą.
Wsparcie dla rodziców i społeczności
Projekt dopuszcza tworzenie świetlic także dla dzieci z oddziałów przedszkolnych w szkołach liczących do 70 uczniów, a także możliwość zapewniania ciepłych posiłków i podwieczorków. Nowelizacja rozszerza też dostęp do edukacji dwujęzycznej i porządkuje przepisy dotyczące dyrektorów szkół niepublicznych.
Podsumowanie
Projekt ustawy jest próbą znalezienia balansu między efektywnością a społeczną funkcją szkół. Czy uda się zatrzymać spiralę likwidacji placówek edukacyjnych na terenach wiejskich? Wszystko wskazuje na to, że MEN chce dać samorządom szansę na tworzenie lokalnych rozwiązań. W tle pozostaje jednak pytanie: czy gminy rzeczywiście będą miały środki, by z tych możliwości skorzystać?
Dokumenty do konsultacji [zobacz]
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
