W czasie rekrutacji do publicznych przedszkoli i szkół placówki nie mają prawa żądać numerów PESEL rodziców — przypomina Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO). Wystarczy numer PESEL dziecka. Każde rozszerzanie zakresu danych przez organ prowadzący może naruszać przepisy prawa oświatowego i RODO.
Stanowisko to zostało przypomniane w styczniowym Biuletynie UODO i dotyczy praktyki, która w niektórych samorządach pojawiała się w formularzach rekrutacyjnych.
Co mówi prawo oświatowe
Podstawą są przepisy ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, zwłaszcza art. 150 i 151. Określają one dokładnie, jakie dane mogą znaleźć się we wniosku o przyjęcie dziecka do przedszkola lub szkoły.
Lista ta jest zamknięta — i nie obejmuje numeru PESEL rodziców.
Jak podkreśla UODO:
„Przepisy ustawy Prawo oświatowe nie dają podstaw prawnych do pozyskiwania numerów PESEL rodziców dzieci na etapie rekrutacji do publicznych przedszkoli czy szkół”.
Oznacza to, że samorząd lub dyrektor placówki nie może samodzielnie rozszerzać formularzy rekrutacyjnych o dodatkowe dane.
RODO: minimalizacja danych
Sprawa dotyczy nie tylko prawa oświatowego, ale też zasad przetwarzania danych osobowych określonych w RODO. UODO wskazuje tu szczególnie trzy zasady:
legalności,
proporcjonalności,
minimalizacji danych.
W praktyce oznacza to, że instytucja publiczna może zbierać tylko te dane, które są niezbędne i mają wyraźną podstawę prawną.
W tym przypadku PESEL rodzica takiej podstawy nie ma.
Kiedy PESEL rodzica może być potrzebny
UODO zwraca uwagę, że sytuacja może się zmienić dopiero wtedy, gdy powstanie zaległość finansowa — np. za wyżywienie dziecka w placówce.
Jeżeli sprawa trafia do postępowania egzekucyjnego, pojawia się już wyraźna podstawa prawna do przetwarzania takich danych.
Chodzi o:
art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
przepisy ustawy o ewidencji ludności, które pozwalają organom publicznym uzyskać dane z rejestru PESEL.
Jak wyjaśnia UODO, dopiero na tym etapie przetwarzanie numeru PESEL rodzica jest legalne.
Formularze rekrutacyjne pod lupą
Stanowisko UODO może mieć praktyczne znaczenie dla samorządów i rodziców, ponieważ formularze rekrutacyjne są zwykle przygotowywane przez organy prowadzące placówki.
Jeśli zawierają dane wykraczające poza ustawę, mogą naruszać przepisy.
To kolejny przykład, jak w administracji publicznej działa zasada:
najpierw podstawa prawna, potem dane.
Źródła:
Biuletyn Urzędu Ochrony Danych Osobowych (styczeń)
ustawa Prawo oświatowe (art. 150–151)
RODO (art. 5)
ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa o ewidencji ludności
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR, aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
