Czy gminy znów będą ustalały taryfy za wodę i ścieki? Mateusz Balcerowicz, nowy prezes Wód Polskich, nie widzi przeszkód. Wręcz przeciwnie — w wywiadzie dla PAP podkreślił, że instytucja nie ma nic przeciwko przywróceniu tych kompetencji samorządom.
– Wody Polskie nie mają nic przeciwko temu, by ten proces wrócił do rad gmin – stwierdził Balcerowicz.
Obecnie taryfy ustalane są na poziomie centralnym, przez Wody Polskie, które jako regulator zatwierdzają wnioski składane przez przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne. Ten model funkcjonuje od 2017 roku. Zdaniem Balcerowicza, jego zmiana jest możliwa, choć wymaga ostrożności.
Projekt nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, przygotowywany przez Ministerstwo Infrastruktury, zakłada powrót tych kompetencji do gmin. Ale nie bez kontroli — Wody Polskie nadal miałyby interweniować, jeśli podwyżki cen przekraczałyby 15 procent w skali roku.
Kolejnym elementem dyskusji jest możliwość wprowadzenia taryf progresywnych — czyli uzależnienia ceny wody od jej zużycia. Choć ostateczna decyzja należy do resortu infrastruktury, to prezes Wód Polskich nie kryje, że system taryf wymaga dostosowania do realiów i wyzwań współczesnej gospodarki wodnej.
Fundusz wodny – nowy wehikuł inwestycyjny?
Balcerowicz, który objął stanowisko 8 lipca br., kładzie nacisk nie tylko na kwestie taryf, ale też na sposób finansowania całego sektora. Proponuje utworzenie specjalnego funduszu wodnego — na wzór Krajowego Funduszu Drogowego. Środki z tego funduszu (pochodzące m.in. z wpływów Wód Polskich, budżetu państwa czy funduszy unijnych) mogłyby wspierać długoterminowe inwestycje.
– Finansowanie z dotacji budżetowej nie daje nam takich możliwości – ocenił Balcerowicz. – Potrzebujemy narzędzia, które pozwoli przejść z finansowania rocznego na wieloletnie.
Taki mechanizm miałby pozwolić na lepsze planowanie inwestycji, szczególnie tych przeciwpowodziowych, a także usprawnić modernizację infrastruktury wodnej.
Samorządy znów ważnym partnerem
Nowy szef Wód Polskich deklaruje również większą otwartość na współpracę z samorządami. Przykład? Wspólne działania przy usuwaniu skutków powodzi z września 2024 roku. W tej formule raz gmina organizuje przetarg, a Wody Polskie dają pieniądze — innym razem odwrotnie.
– Taka współpraca się sprawdza – mówi Balcerowicz. – I warto ją rozszerzyć także na przyszłe inwestycje.
Co dalej?
Ministerstwo Infrastruktury analizuje obecnie niemal 200 uwag zgłoszonych podczas konsultacji społecznych do projektu nowelizacji ustawy. Resort zapowiada, że zmiany muszą być dopracowane, by system taryfowy działał sprawnie i przejrzyście.
Powrót ustalania taryf do gmin mógłby oznaczać większy wpływ lokalnych społeczności na ceny wody. Ale też rodzi pytania o przejrzystość, stabilność i możliwości nadzoru. Czy nowy system będzie bardziej sprawiedliwy i skuteczny — pokaże dopiero przyszłość.
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
