Czy miasto może być jednocześnie piękne, zdrowe, zielone, trwałe i bezpieczne? Od 30 września do 4 października 2026 roku uczestnicy 14. Festiwalu Filmów o Mieście i Architekturze MIASTOmovie będą szukać odpowiedzi na pytanie, jak miejskie marzenia przekładać na rzeczywiste działania. W programie znalazły się filmy dokumentalne, spotkania z ekspertami oraz rozmowy o przestrzeni, która ma służyć mieszkańcom, a nie wyłącznie dobrze prezentować się na wizualizacjach.
Tegoroczna edycja festiwalu została zbudowana wokół siedmiu życzeń kierowanych do współczesnych miast. Dotyczą one piękna, zdrowia, zieleni i odpoczynku, trwałości, bezpieczeństwa, wspólnoty oraz możliwości urzeczywistniania miejskich marzeń.
Każdy pokaz w Kinie Nowe Horyzonty stanie się początkiem rozmowy z osobami, które badają, projektują, opisują i zmieniają miasta. Udział w dyskusjach towarzyszących seansom będzie bezpłatny. Bilety na pokazy filmowe są już dostępne w sprzedaży.
Czy piękno jest tylko kwestią gustu?
Festiwal rozpocznie się 30 września pokazem filmu „Melbourne. Miasto utracone”. Dokument stanie się punktem wyjścia do rozmowy o pięknie, zmieniających się gustach i architektonicznym dziedzictwie traconym w imię modernizacji.
W dyskusji prowadzonej przez Kubę Żarego wezmą udział historyczka architektury Anna Syska, zabytkoznawca Jerzy Serafin, kulturoznawczyni Aleksandra Litorowicz oraz architekt Szymon Ciupiński. Uczestnicy zastanowią się między innymi nad tym, czy piękno przestrzeni publicznej można sprowadzić do indywidualnych upodobań i kto właściwie decyduje o wyglądzie miasta.
Czytaj dalej
Powiązany temat
Dzień później, po projekcji „Zmiany pierwszeństwa”, rozmowa skoncentruje się na zdrowiu. Film pokazujący przemiany nowojorskich ulic będzie pretekstem do dyskusji o polskich miastach, bezpiecznej mobilności i rozwiązaniach zachęcających mieszkańców do codziennej aktywności.
O miejskich politykach opartych na danych porozmawiają socjolożka Katarzyna Kajdanek, urbanista Łukasz Pancewicz, ekspertka zrównoważonej mobilności Ewa Lutogniewska oraz urzędnik Tomasz Stefanicki.
Zieleń nie może być dekoracją
Po filmie „Nie pytaj mnie o jutro”, zaplanowanym na 2 października, przyjdzie czas na życzenie zieleni i odpoczynku. Dyskusja będzie dotyczyła projektowania przestrzeni, w której można aktywnie spędzać czas, ale również po prostu odpocząć – niezależnie od wieku, sprawności czy sposobu korzystania z miasta.
W rozmowie wezmą udział historyczka sztuki i kuratorka Aleksandra Kędziorek, ogrodniczka miejska Katarzyna Opałka, architekt i badacz Igor Łysiuk oraz menedżer projektów rekreacyjnych Grzegorz Gądek.
BunkierBudować trwale, ale nie bez końca
Sobotni program, 3 października, rozpocznie film „Materiał się liczy”. Organizatorzy stawiają tym razem pytania o trwałość i umiar: ile naprawdę musimy budować, co można odzyskać oraz jak ograniczyć marnowanie materiałów.
Architektka i badaczka Milena Trzcińska, Zuzanna Cetner-Strzałkowska z Grupy TREE, ekspert zrównoważonego budownictwa Henryk Kwapisz oraz Wojciech Tworek, zajmujący się wpływem budynków i środowiska na zdrowie, porozmawiają zarówno o koniecznych zmianach systemowych, jak i rozwiązaniach możliwych do zastosowania podczas zwykłego remontu.
Tego samego wieczoru dokument „Bunkier” otworzy dyskusję o bezpieczeństwie. W Klubie PROZA historyczka architektury Anna Cymer i architekt Artur Jörgen spróbują odpowiedzieć na pytanie, czy ochronę w czasach kolejnych kryzysów może zapewnić prywatny schron, czy raczej odporne miasto i zdolna do współdziałania społeczność.
Rozmowa zostanie zarejestrowana jako festiwalowy odcinek podcastu Culture.pl „Teren zabudowany”.
Miasto nie powstaje w pojedynkę
W niedzielę, 4 października, po pokazie filmu „Miejsce mocy” uczestnicy porozmawiają o wspólnocie. Mieszkalnictwo, transformacja energetyczna i sąsiedzkie inicjatywy posłużą jako przykłady działań, których nie można skutecznie przeprowadzić w pojedynkę.
Zofia Piotrowska ze Stowarzyszenia Mieszkaniowego WSPÓŁ zaprosi do rozmowy Joannę Pańczak, współtwórczynię poznańskich inicjatyw sąsiedzkich, Rafała Krenza, związanego ze spółdzielczością energetyczną, oraz Marka Rogalę, współtwórcę gdańskich inicjatyw miejskich.
Festiwal zakończy pokaz „Tingbjerg. Kopenhaski eksperyment”. Po seansie architektka i urbanistka Agata Woźniczka przedstawi wybrane osiedla z różnych części świata. Spróbuje na ich przykładzie wskazać warunki, które powinno spełniać naprawdę dobre miejsce do życia.
W finałowej rozmowie połączą się wszystkie wcześniejsze życzenia: zdrowie, wspólnota, bezpieczeństwo, zieleń, trwałość i wysoka jakość przestrzeni.
Festiwal wychodzi poza kino
MIASTOmovie nie ograniczy się do sali kinowej. W Muzeum Architektury, w ramach Akademii Architektury, Monika Jaremków i Michał Rypel z nieformalnej grupy Księże w pełni opowiedzą o tym, jak postulaty dotyczące własnej ulicy lub osiedla przekładać na konkretne działania.
W siedzibie SARP Wrocław odbędzie się Miejska Loża Prasowa. Przedstawiciele czasopism poświęconych architekturze i przestrzeni przyjrzą się postulatom, które w ostatnich latach najmocniej wybrzmiewały w miejskiej debacie. Udział zapowiedzieli Artur Celiński, Aleksandra Kloc, Marta Karpińska, Wojciech Mazan i Beata Stobiecka.
Z kolei w Tajnych Kompletach Błażej Ciarkowski i Aldona Mioduszewska, wychodząc od książki „Remontownia ciał i dusz. Domy wczasowe i sanatoria w PRL-u”, przypomną powojenną ideę powszechnego prawa do wypoczynku oraz architekturę, która miała uczynić to prawo dostępnym dla wszystkich.
MIASTOmovie nie obiecuje, że podczas pięciu festiwalowych dni rozwiąże wszystkie problemy współczesnych miast. Może jednak pomóc nazwać je precyzyjniej. A dobrze sformułowane życzenie bywa pierwszym krokiem do przygotowania planu, który nie kończy się na makiecie i uroczystym przecięciu wstęgi.
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.