Przez
Redakcja / 06/12/2025 / 4 minutes of reading
Czy dolnośląskie gminy, które miały budować tanie mieszkania, tak naprawdę wpadły w kosztowną pułapkę struktur, wynagrodzeń i decyzji podejmowanych poza ich kontrolą?
Co miało powstać, a co powstało naprawdę?
Rządowy Fundusz Rozwoju Mieszkalnictwa miał dać impuls do budowy mieszkań społecznych po pandemii. Na Dolnym Śląsku gminy rozszerzały działalność swoich SIM-ów, licząc na szybkie inwestycje i setki nowych lokali. Z raportu NIK wynika jednak coś zupełnie innego: efekty są dramatycznie nieproporcjonalne do włożonych pieniędzy.
Do lipca 2024 r. w całej Polsce powstało zaledwie 2143 mieszkania, z czego nowo powołane SIM (tworzone m.in. na Dolnym Śląsku) wybudowały tylko… 23 lokale
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
To 1,1% efektów przy ponad 3,4 mld zł wypłaconego wsparcia.
Dolnośląski krajobraz SIM: wysokie koszty, niskie tempo
Na mapie z raportu (s. 8) Dolny Śląsk jest jednym z regionów o największym zagęszczeniu SIM. Działa tu m.in. SIM Sudety (Kłodzko), SIM Wrocław, SIM KZN-Północ i inne. Tymczasem NIK wskazuje, że w 6 na 14 kontrolowanych SIM w Polsce (w tym na Dolnym Śląsku) stwierdzono poważne nieprawidłowości w gospodarowaniu majątkiem — w tym środki wydawane w sposób niegospodarny
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
Najbardziej uderzające:
● Tylko 6,5% pieniędzy poszło na realne inwestycje
W skontrolowanych spółkach — w tym tych działających na Dolnym Śląsku — na budowy przeznaczono 58,3 mln zł, choć SIM-y łącznie uzyskały 891,3 mln zł wsparcia z Funduszu
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
Reszta środków leżała na kontach, generując odsetki, albo szła na koszty administracyjne.
● Wynagrodzenia i usługi obce pochłaniały ponad połowę kosztów działalności
51,9% kosztów SIM stanowiły wynagrodzenia. W wielu spółkach wynagrodzenia zarządów i rad nadzorczych były zawyżone albo wypłacane niezgodnie z ustawą o wynagrodzeniach
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
Dolny Śląsk — gdzie działa kilka z większych SIM — w tym kontekście jeste jednym z regionów szczególnie narażonych na efekty tych praktyk.
NIK fundusz mieszkalnictwa
KZN – nadzór czy polityczna centrala?
Według raportu NIK, Krajowy Zasób Nieruchomości stał się faktycznym centrum decyzyjnym całego programu — z pominięciem kompetencji ministra i gmin. NIK pisze wprost, że KZN:
● Samodzielnie udzielił wsparcia na 2,98 mld zł
Bez udziału ministra, choć prawo nie pozwalało na delegowanie tej kompetencji
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
● Wprowadzał niejasne i nierówne zasady
W 41% przypadków gminy były traktowane nierówno — dyspozycje wypłat przekazywano według niejasnych kryteriów, niekiedy po wielu miesiącach zwłoki (nawet 215 dni)
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
● Obsadził rady nadzorcze SIM-ów 147 osobami
Często przy minimalnym wkładzie kapitałowym — od 100 do 1000 zł wniesionych do spółki. Koszt wynagrodzeń tych przedstawicieli KZN: 3,7 mln zł, z czego pół miliona złotych dotyczyło spółek, w których udział KZN wynosił promil promila (0,0002–0,004%)
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
Dolnośląski kontekst
Na Dolnym Śląsku działa kilka spółek SIM, których rady nadzorcze również były obsadzane przez KZN — często z pełnią uprawnień, choć wkład KZN był minimalny. To oznacza, że spółki mieszkaniowe gmin de facto były sterowane z Warszawy.
Czy dolnośląskie gminy w ogóle badały potrzeby mieszkaniowe?
Według NIK — nie.
W żadnej ze skontrolowanych gmin (a w raporcie są również gminy dolnośląskie) nie przeprowadzono analizy faktycznego zapotrzebowania na mieszkania społeczne przed złożeniem wniosków o środki z Funduszu
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
Gminy wchodziły do SIM-ów „na wiarę”, często kierując się:
Najbardziej uderzające: budowy na Dolnym Śląsku praktycznie nie ruszyły
Na stronach raportu szczególnie podkreśla się, że:
W żadnej z 14 badanych SIM, w tym na Dolnym Śląsku, do 31 marca 2024 r. nie zakończono budowy żadnego budynku
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
W sześciu przypadkach roboty budowlane nawet się nie rozpoczęły.
Dolnośląskie gminy — takie jak Wrocław, Kłodzko czy mniejsze gminy w regionie — mogły więc przez lata uczestniczyć w strukturach, które kosztowały, ale nie budowały.
Jakie ryzyka stoją teraz przed gminami z Dolnego Śląska?
NIK wskazuje wprost:
1. Możliwość umorzenia udziałów — czyli utraty pieniędzy
Jeżeli SIM nie rozpocznie inwestycji w terminie, gmina może stracić środki, które pierwotnie otrzymała z Funduszu (łącznie 120,7 mln zł zagrożone)
NIK-P-24-091-fundusz-mieszkalni…
2. Brak zabezpieczeń przed wykorzystaniem środków na inne cele
Środki leżące na kontach SIM mogą generować odsetki, które nie muszą wracać do inwestycji mieszkaniowych.
3. Spór kompetencyjny – kto faktycznie odpowiada?
Jeśli inwestycje nie powstaną, odpowiedzialność prawną ponoszą… gminy. Nie KZN. Nie minister. Nie zarządy SIM.
Autor: Redakcja Radio DTR
📲 Znajdziesz nas także w Google News – kliknij i obserwuj Radio DTR,
aby otrzymywać nasze najnowsze informacje prosto w aplikacji!
Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy zagra w Żmigrodzie Zimowe śniegi topnieją pod wpływem ciepła, które niesie ze sobą Wielka Orkiestra Świątecznej […]
Nadszedł ten wyjątkowy dzień! Po feriach, uczniowie klas 0-3 Szkoły Podstawowej im. Bolesława Chrobrego w Żmigrodzie wreszcie rozpoczęli swoją edukację […]
Prohibicja po wrocławsku: Mapa zakupu alkoholu Wrocławski magistrat opublikował w internecie mapę punktów handlowych, w których obowiązuje zakaz sprzedaży alkoholu […]
