Radna, stowarzyszenie i publiczne pieniądze. Gdzie kończy się legalność, a zaczynają wątpliwości?
W życiu publicznym nie zawsze najważniejsze jest to, czy doszło do złamania prawa. Czasem równie istotne jest pytanie, czy dana sytuacja budzi zaufanie mieszkańców. To właśnie dlatego w administracji publicznej funkcjonuje pojęcie „pozoru konfliktu interesów” (ang. appearance of conflict of interest).
Nie oznacza ono, że ktoś działa niezgodnie z prawem. Oznacza natomiast sytuację, w której obywatel może mieć uzasadnione wątpliwości, czy decyzje podejmowane są całkowicie bezstronnie.
Taki właśnie problem pojawia się przy analizie działalności jednej z organizacji pozarządowych działających na terenie Powiatu Trzebnickiego.
ilustracja do artykułu radna powiatu i prezes NGO
Co wiemy?
Stowarzyszenie „Zawsze Blisko Ludzi” z siedzibą w Malinie otrzymało w 2025 roku pięć dotacji z budżetu Powiatu Trzebnickiego. Każda z nich wynosiła 1 tys. złotych, a łączna kwota wsparcia wyniosła 5 tys. złotych.
Środki zostały przeznaczone między innymi na:
- warsztaty dla mieszkańców,
- działania skierowane do seniorów,
- warsztaty pierwszej pomocy,
- warsztaty zdrowego żywienia,
- aktywizację mieszkańców poprzez spływ kajakowy.
Jednocześnie prezesem stowarzyszenia jest Marzanna Jurzysta-Ziętek, pełniąca mandat radnej Powiatu Trzebnickiego w obecnej kadencji.
Formalnie nie ma w tym niczego niezgodnego z prawem. Ustawy samorządowe nie zabraniają radnym kierowania organizacjami pozarządowymi ani ubiegania się przez te organizacje o granty publiczne.
Czy wszystkie organizacje są postrzegane tak samo?
Rada Powiatu uchwala budżet, przyjmuje sprawozdania z jego wykonania, głosuje nad absolutorium dla zarządu i udziela wotum zaufania staroście.
To radni tworzą polityczne zaplecze funkcjonowania samorządu.
W takiej sytuacji część mieszkańców może zadać pytanie:
Czy organizacja kierowana przez radną jest postrzegana przez osoby rozdysponowujące środki dokładnie tak samo jak organizacja, której przedstawiciele nie zasiadają w Radzie Powiatu?
To pytanie nie jest zarzutem.
To pytanie o standardy.
Legalne nie zawsze oznacza wolne od wątpliwości
W demokratycznych państwach coraz częściej podkreśla się, że urzędnicy i osoby pełniące funkcje publiczne powinny unikać nie tylko rzeczywistego konfliktu interesów, ale również sytuacji mogących sprawiać takie wrażenie.
Powód jest prosty.
Mieszkańcy nie mają dostępu do wszystkich rozmów, ustaleń i relacji pomiędzy osobami publicznymi.
Oceniają więc system przez pryzmat tego, co widzą.
A widzą radną, która:
- współtworzy politykę powiatu,
- ocenia działania zarządu,
- głosuje nad najważniejszymi decyzjami finansowymi,
- jednocześnie kieruje organizacją korzystającą ze środków pochodzących z tego samego budżetu.
Nie oznacza to automatycznie uprzywilejowania.
Nie oznacza też, że procedury zostały naruszone.
Oznacza jednak, że pojawia się przestrzeń do zadawania pytań.
O co warto zapytać?
Dla przejrzystości życia publicznego mieszkańcy mają prawo wiedzieć:
- Czy radna uczestniczyła w pracach komisji dotyczących organizacji pozarządowych?
- Czy informowała o swojej funkcji w stowarzyszeniu podczas procedur związanych z grantami?
- Jakie środki publiczne stowarzyszenie otrzymało w ostatnich latach?
- Czy korzystało również z majątku lub infrastruktury powiatu?
- Jak samorząd zabezpiecza się przed sytuacjami mogącymi budzić wątpliwości co do bezstronności procesu?
Zaufanie buduje się nie tylko przepisami
Być może wszystkie procedury zostały przeprowadzone prawidłowo.
Być może każda organizacja pozarządowa miała identyczne szanse na uzyskanie wsparcia.
Ale właśnie dlatego warto o tym rozmawiać.
Bo w samorządzie liczy się nie tylko zgodność z prawem.
Liczy się również zaufanie mieszkańców do tego, że publiczne pieniądze są rozdysponowywane w sposób przejrzysty, równy i wolny od jakichkolwiek wątpliwości.
A to już nie jest pytanie o przepisy.
To pytanie o standardy życia publicznego.
Źródło: Uchwała Zarządu Powiatu Trzebnickiego dotycząca podziału dotacji dla organizacji pozarządowych na 2025 rok oraz publicznie dostępne informacje o składzie władz Stowarzyszenia „Zawsze Blisko Ludzi”.
Magazynu Radio DTR 6/2026
, 30+ materiałów z regionu w jednym miejscu
Kup wydanie za 10 zł →
Więcej z Trzebnica
Czytaj dalej
Ten temat ma ciąg dalszy
Wybraliśmy teksty, które naturalnie prowadzą czytelnika dalej.
